على اصغر شميم

604

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

كابينه‌ى قوام السلطنه احمد قوام ( قوام السلطنه ) خبر نخست‌وزيرى خود را در زندان سيد ضياء الدين شنيد و پس از عزل سيد از رياست دولت ، فرمان رياست‌وزرايى را دريافت نمود و روز 27 رمضان 1339 قمرى ( 14 خردادماه 1300 شمسى ) يعنى ده روز بعد از سقوط كابينه كودتا ، هيئت دولت خود را در قصر فرح‌آباد تهران به حضور احمد شاه معرفى كرد : قوام السلطنه : رئيس الوزرا و وزير داخله ، سردار سپه : وزير جنگ ، دكتر مصدق السلطنه : وزير ماليه ، محتشم السلطنه : وزير امور خارجه ، مستشار الدوله : وزير مشاور ، ممتاز الدوله : وزير معارف و اوقاف ، عميد السلطنه : وزير عدليه ، مشار السلطنه : وزير پست و تلگراف ، حكيم الدوله : وزير صحيه و امور خيريه ، اديب السلطنه ( سميعى ) : وزير فوايد عامه و فلاحت و تجارت . برنامه‌ى دولت قوام السلطنه به‌طور خلاصه عبارت بود از : تأمين رفاه طبقه‌ى سوم و اصلاح حال زارع و توجه به فلاحت ، به كار انداختن بانك استقراضى كه طبق پيمان فوريه 1921 ايران و شوروى به ملكيت دولت ايران درآمده بود ، استفاده از منابع ثروت به وسيله‌ى تأسيس شركت‌ها و به كار انداختن معادن ، جلب سرمايه‌هاى داخلى در امور اقتصادى و استفاده از وام داخلى براى سازمان‌هاى دولتى ، صرفه‌جويى در بودجه و حذف هزينه‌هاى زائد ، تكميل نيروهاى انتظامى ، توسعه‌ى فرهنگ ، اصلاح عدليه و الغاى كاپيتولاسيون ، توجه به بهداشت و توسعه‌ى مراكز بهداشتى در كشور . كابينه‌ى قوام السلطنه در مجلس چهارم شوراى ملى رأى اعتماد اكثريت را به دست آورد و چون با احمد شاه نيز كنار آمده بود و عده‌اى از مطبوعات و جرايد تهران و شهرستان‌ها از دولت پشتيبانى مىكردند ، حمله به سيد ضياء الدين و كودتا در جرايد و محافل سياسى و پارلمانى به شدت آغاز گرديد « 1 » . هنوز بلشويك‌هاى گيلان سركوب نشده بودند و كوچك خان جنگلى در پناه جنگل به مخالفت با دولت مركزى باقى و از طرف ديگر كلنل محمد تقى خان پسيان فرمانده‌ى ژاندارمرى خراسان نيز سر از فرمان دولت مركزى پيچيده بود . در مجلس شوراى ملى بين اكثريت يعنى اصلاح‌طلبان و اقليت از افراد حزب نوبنياد

--> ( 1 ) - سردار سپه وزير جنگ در برابر حملات جرايد به عامل كودتا اعلام نمود كه : عجب است با بودن من مردم درصددند كه مسبب كودتا را به دست آورند . مسبب كودتا منم . « تاريخ احزاب سياسى » ، نگارش ملك الشعراى بهار .